Trên đỉnh Núi Cấm – ngọn núi cao nhất Đặc khu Phú Quý, hình ảnh Tượng đài “Ngọn đuốc Chủ tịch Hồ Chí Minh” đứng sừng sững giữa nắng gió đại dương đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của niềm tin, lòng kính yêu vô hạn mà quân và dân huyện đảo dành cho Bác Hồ kính yêu. Hành trình xây dựng và tôn tạo công trình này là một thiên ký sự đầy xúc động về tình đoàn kết quân dân và ý chí vượt khó nơi đảo tiền tiêu của Tổ quốc.
Dấu ấn khởi đầu năm 1980
Công trình tượng đài lần đầu tiên được khánh thành vào ngày 19/5/1980, đúng dịp kỷ niệm 90 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngay từ khi ra đời, công trình đã trở thành “địa chỉ đỏ” tâm linh và tinh thần của người dân địa phương. Suốt nhiều thập kỷ, đây là nơi cán bộ, chiến sĩ và nhân dân huyện đảo tìm lên thắp hương, báo công với Bác về những thành tích trong lao động, sản xuất và nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng.
Cuộc vận động tôn tạo quy mô lớn năm 2009
Do đặc thù khí hậu khắc nghiệt vùng biển đảo – nơi quanh năm chịu tác động của gió muối và bão tố – công trình ban đầu dần bị xuống cấp theo thời gian. Hướng tới kỷ niệm 120 năm Ngày sinh Bác Hồ (19/5/1890 – 19/5/2010) và Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Ban Thường vụ Huyện ủy Phú Quý đã ra quyết định mở cuộc vận động rộng rãi trong toàn thể quân và dân trên đảo nhằm tu bổ, nâng cấp và quy hoạch lại toàn bộ khu vực tượng đài.
Cuộc vận động chính thức phát động vào ngày 22/12/2009 nhân kỷ niệm 65 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, nhận được sự hưởng ứng nhiệt liệt của mọi tầng lớp nhân dân, từ các cơ quan, đơn vị lực lượng vũ trang cho đến học sinh, giáo viên các trường học trên đảo.
Kỳ tích cõng đá, vác xi măng lên đỉnh núi
Dự án nâng cấp công trình được triển khai qua 5 giai đoạn đòi hỏi sức người và quyết tâm rất lớn:
- Khảo sát và mở đường: Tiến hành đo đạc, thiết kế và phát quang mở tuyến đường dẫn từ chùa Linh Bửu lên đến ngọn núi Cấm.
- Thi công đường nối: Đổ bê tông đoạn đường dài khoảng 1.000m kết nối từ khu vực chùa Linh Bửu đến chân núi Cấm.
- Xây bậc tam cấp bằng đá chẻ: Xây dựng 304 bậc thang bằng đá chẻ kiên cố dẫn thẳng từ chân núi lên đỉnh.
- Thi công đài đuốc kiên cố: Xây dựng móng sâu 5m, tượng đài cao 19,5m cùng bệ thờ, lư hương, tường bao quanh gắn phù điêu và lát gạch toàn bộ mặt bằng sân lễ.
- Thỉnh tượng Bác bằng đá nguyên khối: Đặt các nghệ nhân nổi tiếng tại làng đá Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng) tạc tượng Bác Hồ bằng đá trắng nguyên khối, trọng lượng gần 1 tấn, sau đó vận chuyển vượt biển bằng tàu về Phú Quý và đưa lên đỉnh núi đặt lên bệ thờ trang trọng.
Trong điều kiện độ dốc lớn, đường xá hiểm trở, hình ảnh các chiến sĩ Lực lượng vũ trang huyện Phú Quý cùng cán bộ, nhân dân cõng từng viên đá chẻ, vác hàng trăm tấn xi măng và vật liệu gùi từng bước lên đỉnh núi Cấm đã trở thành một biểu tượng đẹp. Tinh thần ấy được ví như hình ảnh đồng bào cõng đất lên núi đá để gieo mầm sống, tất cả kết tinh từ tình yêu bao la dành cho Bác và quê hương đất nước.
Biểu tượng trường tồn giữa biển khơi
Nhờ sự chung sức đồng lòng, công trình hoàn thành kiên cố và uy nghi trên đỉnh núi Cấm. Tượng đài “Ngọn đuốc Bác Hồ” không chỉ là công trình kiến trúc – văn hóa đặc sắc, mà còn là cột mốc tâm linh, “ngọn hải đăng” soi sáng tinh thần cho những người lính đảo và ngư dân đêm ngày bám biển. Công trình khẳng định ý chí kiên cường, sự đoàn kết sắt đá của quân và dân Phú Quý trong sự nghiệp giữ vững chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
